2 . كلمهء « ثقلان » در قرآن به جن و انس گفته شده . بايد ديد به چه مناسبت در اين حديث به كار رفته است . در اين حديث چند نكته هست : يكى اينكه چرا به اين دو چيز ثَقَل گفته شده است ؟ ديگر اينكه چرا قرآن ثقل اكبر و اهل بيت ثقل اصغر گفته شده است ؟ يا در برخى تعبيرات است كه : احدهما اعظم من الآخر . در بعضى احاديث است كه سؤال شد : و ما الثقلان ؟ قال صلى الله عليه و آله : * ( كتاب الله طرفه بيد الله و طرفه بايديكم و الثقل الاصغر عترتى . ) * در بعضى روايات است : * ( فانهما حبلان لاينقطعان الى يوم القيامة . ) * مطلب سوم كه عمده است اين است كه پيغمبر اكرم فرمود : اين دوتا از هم جدا نمىشوند . مقصود اين نيست كه اينها خودشان راهشان را از هم جدا نمىكنند ، از هم قهر نمىكنند و بين آنها اختلاف و جنگ و جدال پيدا نمىشود . مقصود اين است : تمسك به اينها از يكديگر تفكيك نمىپذيرد . هركه بخواهد « حسبنا كتاب الله » بگويد آنچنان كه عمر در صدر اسلام گفت و يا « حسبنا ما روى لنا من اهل البيت » بگويد آنچنان كه اخباريين ما گفتند و عملًا غالب علماى شيعه چنيناند و بخواهند به اين وسيله ميان آنها تفكيك كنند ، بدانند كه ميسر نيست . مطلب چهارم تضمين رسول اكرم است كه اگر به اين دو ثَقَل دقيقاً متمسك شويد ، هرگز گمراه و بدبخت نخواهيد شد . انحراف و انحطاط مسلمين از آنجا شروع شد كه ميان ايندو خواستند تفكيك كنند . اكنون خوب است دربارهء تفكيك ناپذيرى آنها بحث كنيم . چرا آورندهء يك شريعت و قانون و كتاب آسمانى ، غير از آن شريعت چيز ديگر را نيز ضميمه مىكند ؟ اين مسئله به عميق بودن قرآن و نيازمند به مفسر بودن شريعت [ مربوط ] است . در مقام تمثيل بايد گفت يك وقت هست كه ما يك وسيلهء ساده اى از يك كشورى وارد مىكنيم ، مثلًا پارچه و يا كفش و